Na Fale Zohkhenhnak Ah Na Zohṭhan (Check) Peng Ding Thil 8

Mipem Nu le Pa Nih Fale Cawnpiakning Phun 8

Mipem nu le pa hna caah ramthumnak I fale cawn piak hi a har. A hlei in laimi hi cu sik le velh lawng in fa cawn piak a thiam mi kan si. Cucu kan rak i ṭhan pi mi te zong a si i fale zoh khenh ningcang zong kan cawn bal lo lengah kan theih hngalhnak karhternak caah kan ca relmi zong a tlawm.

Mi tampi nih cun Pathian kan theih cun a za kan ti. Nain fale zohkhenh cu Pathian nih nu le pa rian a kan khinh i rian kan ngei ti kha kan philh lo ah a ṭha.

Mi tampi nih cun Pathian nih tuanvo a lak ko hna lai kan ti zong a um. Pathian nih tuanvo a lak ahcun kan chung ah hin a rak chuahter hnga lo ti mi zong ruah chih a hau.

Cun ngakchia cawnpiak tu ṭhaṭha cozah zungah a ṭuantu (kanmah nih manpek hau lo dingphun) hna zong he i chawn bia in laimi kan sinah kawh le auh ding in ruahnak chuah pi zongah Pathian bia a si lomi Biakinn i chimphuan cu tiah a kham mi zong 90% tluk kan um fawn hna. (Biakinn lawng kha i hmuhtonnak hmun kan ngeih caah biakinn tuanvo ngeitu ka rak chonh biak bal hna)

Cu ti ka ti tikah catialtu hi fa pahnih ka ngei ve I ka fim, ka thiam ka ṭuanvo ka tlinh ka ti nak a si hrimrhim lo. Nain kan pawngkam mirang hna nun hi cawn ding tam pi kan ngei i cun an nih cu cawnpiak nak tampi an ngei peng. Cun cathluan hme tete zong zungkip (sianginn, sizung le ngakchia he a pehtlai mi zung poh) ti awk ah an chiah dih. Ka luh chuah nak rian ka ṭuan nak tete i ka hmuh ton mi tu khi cheuh chin ve kan duh hna caah hi ca hi dawtnak le siaherh nak te he ka rak tar/ṭial nak a si.

Ni fatin na fale zohkhenhnak ah na zohṭhan (check) peng ding thil phun (8)

  1. Rik/Rak bak hlah! Chim duhmi cu na fa cung ah aw hrang in bia chim lo i zuam. A siloah thin hun buin chawnh lo i zuam ti duh nak khi a si.
  2. Biatha/holh thlum hman khawh i zuam (positive languages). Chim duhmi cu na fa rian na fial tikah bia ṭha le holhthlum hman pah in hmai panh tein na hman lai ti duh nak a si.
  3. Thangthat (Na fa nih thilṭha a tuah tik ah va thanṭhat lengmang)
  4. Taksa pum I tongh piak nak. Na fa kha a liang cungah voikhat tal na kut in na kuh lai silole eye contact timi nan mit na tonter lai.
  5. Theihpi (Give attention). Na fa nih thil pakhat khat tuah ṭi, a silole game a celh lio ah zoh piak tbk khi na tuah lai.
  6. Na ingpuan nak na langhter lai lo (Ignore irritation). Chim duh mi cu tahchunnak ah na fa nih TV thang tuk in a chuah i a aw din deuh in chuah tiah na hei ti, nain na fa nih a ngai hlei lo. Na ing puang ngai ko nain aw nem tein dinh deuh tiah na nolh than i a ngai hlei lo. Khi tik ah thin hun i rak khi a herh lo, thih nak nunnak a si lomi TV aw than tuk ruang hna ah fale he i sik len lo ding. (A sin a belte in an caah le pawng kam caah ṭih a nung mi thil an tuah ahcun upa pakhat na si nak na power kha na hman hrimrhim fawn lai)
  7. Nan mah chungkhar nih nan ngeih mi zulhphung (sikaan) kha na chimh chung peng. Tahchunnak ah na fale kha sianginn na va don hna inn nan vun ṭinn i kut ka hram nan vun luh bak ah khin khah ka fa na kedan kha kedan chiah nak cung ah ṭha tein na chiah te lai mu, na zal kha tuang ah chia loin a bahnak te ah ṭha tein na bah te lai kha mu tbk in na chimh cia peng lai. Cu ti na chimh cia nak thawng a chiah lo hnu i sik le rak nak a chuak ding mi a tlawm ter ti a si. 
  8. Na fale he biakam nak ngei. Tahchunhnak ah — Ni khat ah nazi pakhat chung lawng phone le iPad na zoh ahcun na duh mi lentecelh nak te kan cawk piak lai ti bantuk in bia na kamh lai. A tuah khawh taktak ahcun na chim bantuk in na cawk piak ve lai.

A cunglei ka tial mi hi na zulh khawh dih lai ti nak cu a si lo nain tamdeuh na zulh khawh ahcun na fale ṭhan dan (or) ṭhan ning hi a ṭha deuh ko lai (or) na fale hi an fim deuh hrimhrim lai.

Upatnak he
Ngun Bor Cin
Skien, Norway